Farklı ülkelerden uzmanlar kirlenme, kaynak kaybı ve sulak arazilerin (wetland) yokolması gibi küresel çevre problemlerini tartışmak üzere ilk kez Paris’teki BM Biyosfer Konferansı’nda bir araya geldiler.

ABD’de milyonlarca kişi ilk Dünya Günü’nde çevreye yönelik suistimalleri protesto etmek ve Soyu Tükenmekte Olan Türler Yasası ve Temiz İçme Suyu Yasası gibi temel çevre yasalarının çıkarılmasını teşvik için toplandı.

Araştırmacılar İsveç’e yağan asit yağmurlarının dörtte üçünün diğer ülkelerde meydana gelen kirlilikten kaynaklandığını bildirdiler.

Ekonomist Barbara Ward ve mikrobiolog Rene Dubos, insan eylemlerinin Dünya’nın taleplerimizi karşılayabilmesini imkansız hale getirdiği uyarısında bulunan Only One Earth (Tek Bir Dünya) adlı kitabı yayınladılar.

Soyu tükenme tehlikesi altında bulunan yaklaşık 5000 hayvan türü ve 25000 bitki türünün ticaretini sınırlandıran Yabanıl Fauna ve Floranın Tükenmekte Olan Türlerinin Uluslararası Ticareti Sözleşmesini (CITES) onaylandı. Anlaşmanın geniş bir yetkisi olmasına karşın, yetersiz uygulama 1 milyar dolarlık yabanıl hayat karaborsa ticaretinin gelişmesine yol açtı.

Gemilerden Kaynaklanan Kirliliğin Önlenmesi Sözleşmesi’nin (MARPOL) onaylanmasıyla okyanus taşıtlarının atık boşaltmasını sınırlandırdı. Sözleşme petrol, çöp, plastik ve kanalizasyon boşaltılmasına veya kaza sonucu ortaya çıkan sızıntılara ilişkin düzenlemeler getirdi.

Kimyager Sherwood Rowland ve Mario Molina kloroflorokarbonların (CFC) ozon moleküllerini yok edebileceği ve Dünya’nın koruyucu ozon tabakasını aşındırabileceği yolundaki önemli bulgularını yayınladılar.

Filipinler’deki yerli protestocular Chico Nehri boyunca inşa edilen dört büyük barajı mali olarak desteklemekten vazgeçmesi konusunda Dünya Bankası’nı zorladılar. Projeleri durdurma çabası, nehirleri koruma ve yeni baraj yapımına direnme konusunda küresel bir hareket doğmasına yol açtı.

Pensilvanya’daki Three Mile Island nükleer enerji santralındaki reaktör çekirdeği eriyerek, çevredeki topluluklara radyasyon saçtı.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı Nairobi’de Stockholm +10 konferansını düzenledi. Konferansa katılanlar “çevrenin halihazırdaki durumuna ilişkin ciddi bir yaklaşım” belirten bir deklarasyon ve “değişim için küresel bir gündem” oluşturulması için bağımsız bir komisyon kurulması konusunda anlaştı. Bu, 1987 yılında yayınlanan Ortak Geleceğimiz adlı raporun yayınlamasını hızlandırdı.

Meksika ve diğer kalkınmakta olan ülkeler ve Doğu Bloku ülkeleri bir borç krizi yaratarak 250 milyar dolar tutarındaki uluslararası borcu ödememe noktasına geldiler. Borç verenler borç ödememeyi önlemek için bu ülkelere artı borçlar verdiler — bu da daha sonraki borç felaketlerine zemin hazırladı.

Hindistan’ın Bhopal şehrindeki Union Carbide böcek ilacı tesisinden havaya 40 ton metil izosiyanat gazı sızması ve bir zehir bulutunu çevredeki 1 milyonluk şehre göndermesi sonucu yaklaşık 10 bin kişi öldü ve çok daha fazla sayıda insan zarar gördü.

Sovyetler Birliği’ndeki dört reaktörden biri olan Çernobil nükleer enerji santrali patladı ve tümüyle eridi. Patlama Batı Avrupa’ya kadar radyoaktif parçacıklar taşıdı. Yüzbinlerce insan yüksek düzeyde radyasyona maruz kaldı.

Ozon tabakasına zarar veren bir dizi kimyasal maddenin üretimini azaltmaya yönelik Ozon Tabakasına Zarar Veren Maddeler Hakkında Montreal Protokolü kabul edildi.

Brezilyalı işçilerin ve çevrecilerin önderi Chico Mendes sığır çobanları tarafından öldürüldü. 70 bin kauçuk işçisini temsilen, Mendes Brezilya ormanlarının, kereste ve otlak alanı açma amacıyla ortadan kaldırılması yerine bitki özü rezervleri olarak sürdürülebilir bir şekilde kullanılmasını savunuyordu.

Tehlikeli atıkların uluslararası sınırlar boyunca hareketini kontrol altına alan ve “toksik tacirleri”nin sanayi ülkelerinden kalkınmakta olan ülkelere tehlikeli atıklar göndermelerini önleyen Basel Sözleşmesi kabul edildi.

İklim Değişimi Sözleşmesi sanayileşmiş ülkeler için karbon dioksitin azaltılması yönündeki bağlayıcı olmayan hedeflerini belirledi. Son anlaşma insanların iklimi değiştirmesinden sakınmaya çağırıyordu, ama özellikle ABD’nin buna destek vermemesi sebebiyle umulan sonuçlar elde edilemedi.

69 ülkeden 1700 bilimadamını bir araya getiren Bilimadamları Birliği (Union of Concerned Scientists) “insanların ve doğal dünyanın kaçınılmaz bir sona doğru gittiğini” belirten Dünya Bilimadamlarının İnsanlığa Uyarısı’nı (World Scientists' Warning to Humanity) yayınladı.

183 ülkeden delegeler Kahire’deki Nüfus ve Kalkınma Konferansı’nda bir araya geldiler ve nüfus artışını stabilize edecek ve azaltacak uzun vadeli bir plan oluşturdular. Plan kadınların eğitilmesinin ve doğuma ilişkin sağlık hizmetlerine erişebilmelerinin önemine vurgu yapıyordu.

180 ülkenin temsilcileri kadınların ve kızların yaşamlarını iyileştirmeye yönelik bir gündem hazırlamak üzere Pekin’deki Kadınlar Konferansı’nda buluştular. Önerge çoğu durumda kadınları ve ailelerini mahveden toprak erozyonu, ormansızlaşma ve diğer çevresel bozulmaların azaltılması yönünde eyleme geçilmesi çağrısında bulunuyordu.

İklim Değişimi Üzerine Hükümetlerarası Panel (IPCC) “kanıtların küresel iklim üzerinde farkedilebilir bir insan etkisi olduğunu gösterdiğini” belirten bir rapor yayınladı.

Theo Colborn, Dianne Dumanoski ve Pete Myers Our Stolen Future’u (Çalınmış Geleceğimiz) yayınladı. Kitap hayvanlar ve insanların üremesine yönelik tehditler konusunda uyarıyordu. Bu tehdidin sebebi milyarlarca ton kimyasalın çevreye bırakılması. Bu kimyasalların çoğu doğal hormonları bozuyor.

Kyoto Protokolu, sanayileşmiş ülkelerin karbon dioksit emisyonunu azaltmalarını öngörerek 1992 İklim Değişimi Sözleşmesi’ni güçlendirdi. Ama protokolün tartışmalı salım ticareti tasarısı ve kalkınmakta olan ülkelerin rolü üzerine tartışmalar protokolün geleceğini gölgeledi.

Antartika üzerindeki ozon deliği 25 milyon kilometrekareye çıktı. 1993 yılına ait bir önceki kayıt delik büyüklüğünün 3 milyon kilometre kare olduğunu gösteriyordu.

Birleşmiş Milletler Biyolojik Güvenlik Protokolü genetik olarak değiştirilmiş tahılların ve organizmaların ticaretine daha ihtiyatlı bir yaklaşım getirdi ve ihracatçıların, genetik olarak değiştirilmiş tahılları nakletmeden önce gönderilecek ülkelerin önceden rızasının alınmasını gerekli kıldı.

IPCC’nin yayınladığı bir rapor son 50 yılda gözlemlenen ısınmanın insan faaliyetleri sonucu olduğu yönünde yeni ve daha güçlü kanıtlar ortaya koydu. Bu çalışmaya göre halihazırdaki ısınma oranları değişmezse 2100 yılında ısının 1.4 ila 5.8 derece santigrat artacağını öngörüyor.

3 milyar dolarlık İnsan Genomu Projesi, insan geni sayısının umulduğu gibi 100 bin değil, bir ot veya bir fareninki kadar, yani sadece 30 bin olduğunu bildirdi.

Birleşmiş Milletler, tropik ülkelerin her yıl tarım, ağaç kesimi ve diğer tehditler yüzünden yılda 15 milyon hektardan fazla orman kaybettiklerini bildirdi.

116 ülke yeni bir Bitki Genetik Kaynakları Uluslararası Antlaşması lehinde oy verdi. Anlaşma çiftçilere tohum saklama ve satma hakkı veriyor ve bitki genleri üzerinde biyotek patentleri sınırlandırıyor.

Birleşmiş Milletler uyardı: Ormansızlaşma, erozyona ve barajların berisinde tortu birikimine yol açtığı için dünya su rezervlerindeki su biriktirme kapasitesi azalıyor.

Araştırmalar, Kuzey Amerika’nın en çok biyolojik çeşitliliğe sahip bölgelerinin bozulmaya uğradığını ve 235 memeli, sürüngen, kuş ve amfibi türün tehdit altında olduğunu ortaya koydu.

Almanya 2025 yılı itibarıyla ülkeiçi elektirik ihtiyacının en az dörtte birini rüzgar gücüyle karşılamayı hedef olarak ortaya koydu.

1200 kilometre uzaktaki Çin’in hızla genişleyen çöllerinden gelen devasa bir toz bulutu yüzünden Seul / Güney Kore’deki okullar tatil edildi.

Araştırmalar habitatın tarım ve diğer kullanımlara dönüşmesininin gezegene maliyetinin yılda 250 milyar dolar olduğunu söylüyor.

Birleşmiş Milletler, Güney Asya boyunca uzanan 3 kilometre kalınlığındaki kirli hava kütlesinin hava örüntülerini değiştirdiği, tarıma ve insan sağlığına zarar verdiği uyarısında bulundu.

Raporlara göre, genetik olarak değiştirilmiş tahılların üretildiği arazi yüzölçümü dünya çapında yüzde 12 artarak 58.7 milyon hektara ulaştı.

Birleşmiş Milletler’in bildirdiğine göre, Asya ve Pasifik boyunca 30 yıl boyunca 30 milyon kadın ve çocuğun yasadışı ticareti yapıldı. Bu, tarihteki en büyük köle ticareti.

Bilim adamlarının bildirdiğine göre endüstriyel balıkçılık dünyanın en büyük ve ekonomik olarak en önemli balık türlerinin yüzde 90’ını öldürmüş durumda.

Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) 192 üyesi tütüne bağlı hastalıkları azaltmak için düzenlenmiş ilk kamu sağlığı anlaşmasını oybirliği ile kabul etti.

Raporlara göre Amazon’daki ormansızlaşma 2001 yılıyla karşılaştırıldığında yüzde 40 arttı.

Avrupa ilk iklim emisyonları ticaret yasasını kabul etti.

Meksika’nın Cancun şehrindeki Dünya Ticaret Örgütü toplantısı ticarî bariyerler ve tarımsal sübvansiyonlar konusundaki anlaşmazlıklar üzerine başarısızlıkla sonuçlandı. Toplantıda kalkınmakta olan ülkelerin oluşturduğu bir koalisyon görüşmelerdeki güçler dengesini değiştirdi.

Yapılan araştırmalara göre son 10 yılda savaş, madencilik ve diğer insan etkileriyle doğu ova gorillası popülasyonu yüzde 70 azaldı. Bu gorilin bütün dünyadaki toplam sayısı 5 binden az.

Paul Ehrlich, hızla artan insan nüfusunun ekolojik açıdan oluşturduğu tehditleri betimleyen kitabı The Population Bomb’u (Nüfus Bombası) yayınladı.

2200 bilimadamı Fransa’nın Menton şehrinde bir konferansta biraraya geldiler ve Birleşmiş Milletler’e “kirlenme, açlık, aşırı nüfus ve savaş sorunları”na çözüm bulmaya yönelik ortak uluslararası eylem gereğini vurgulayan bir mesaj sundular.

25 ülkeden bir grup ekonomist, bilimadamı ve işadamından oluşan Roma Klübü, halihazırdaki nüfus artışı, kaynak tüketimi ve kirlilik yaratımı oranı sürdürdüğü takdirde Dünya’nın sınırlarına 100 yıl içerisinde ulaşılmış olacağını belirten The Limits to Growth’u (Büyümenin Sınırları) yayınladı.

114 ülkeden katılımcılar İsviçre’nin Stockholm kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı’nda bir araya geldiler. Delegeler hükümet eylemi için 109 tavsiyeyi onayladılar  ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın oluşturulmasını talep ettiler.

Kanada’nın Vancouver şehrinde yapılan Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Konferansı katılımcıları yeterli barınmanın temel bir insan hakkı olduğunu kabul ettiler ve bunun en iyi şekilde nasıl sağlanabileceği konusunda ülkelere 65 tavsiye belirlediler.

Asit yağmurlarıyla mücadele etmeye yardımcı olan ve ulusal sınırların ötesine uzanan kirliliği düzenleyen Uzun Erişimli Sınırlarötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi onaylandı. Daha sonraki protokoller nitrojen oksit, kükürt, ağır metaller, direngen organik kirleticiler ve birtakım diğer kirleticilerin havaya salınmasını düzenledi.

Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi okyanus kullanımına ilişkin kamsamlı bir çerçeve ortaya koydu ve okyanusun korunması, kirlenmenin önlenmesi ve tür popülasyonlarının korunması ve restore edilmesi koşullarının ana hatlarını çizdi.

ABD Çevre Koruma Ajansı ve ABD Ulusal Bilimler Akademisi Dünya’nın atmosferindeki karbon dioksit ve diğer “sera gazları”nın küresel ısınmaya yol açabileceğini belirten raporlar yayınladı.

Bilimadamları Dünya’nın ozon tabakasında bir “delik” keşfettiklerini bildirdiler. İngiliz Antartika Araştırma verileri Ocak ayı ozon düzeyinin geçen yıla göre yüzde 10 düştüğünü gösterdi.

Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu Ortak Geleceğimiz adlı bir rapor yayınladı. Raporda çevrenin korunmasının, küresel eşitsizliklerle ilgilenilmesinin ve yoksullukla mücadelenin ekonomik büyümeyi kösteklemeyip, ekonomik büyümeyi tetikleyeceği ortaya kondu.

Biyolog E.O. Wilson Biodiversity’yi yayınladı. ABD’deki Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Forumu’ndan derlenen raporlardan oluşan kitap, insanların Dünya’nın kendi tür çeşitliliği koruyabilmesini nasıl büyük bir hızla ortadan kaldırdığını ortaya koyuyordu.

Irak ordusu işgal ettiği Kuveyt’ten çekilirken tankerleri, petrol terminallerini, petrol kuyularını tahrip ederek çoğunu ateşe verdi. Bu sabotajlar sonucu, tarihteki en büyük petrol sızıntısı gerçekleşerek, yaklaşık 1.25 milyon ton petrol sızıntısı oldu.

Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’nde ülkelerin biyolojik çeşitliliği koruma stratejileri geliştirmeleri ve sanayileşmiş ülkelerin bu stratejilerin kalkınmakta olan ülkelerde uygulanmasına yardımcı olmaları öngörüldü.

Çoğu ülke ve 117 Devlet Başkanı Brezilya’nın Rio de Janeiro şehrinde Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı’na katıldılar. Katılımcılar, Dünya üzerindeki yaşamın kalitesini yükseltmeyi talep eden sürdürülebilir bir kalkınma için büyük bir plan niteliğindeki Gündem 21’i kabul ettiler.

Dünya Koruma Birliği (IUCN) soyu tükenmekte olan türlere ilişkin gözden geçirilmiş Kırmızı Liste’yi yayınladı. Daha soraki versiyonlar, memeli türlerinin dörtte birinin ve kuş türlerinin sekizde birinin yakın bir gelecekte tükenme konusunda büyük bir risk altında olduklarını ortaya koydu.

Yazar ve eylemci Ken Saro-Wiwa Nijerya’da idam edildi. Ken Saro-Wiwa, Royal Dutch/Shell, Chevron ve diğer uluslararası şirketlerin sebep olduğu çevre tahribatına karşı Ogoni halkının protestolarına önderlik ediyordu.

Bütün dünyadaki orman yangınları 5 milyon hektarlık ormanı ve diğer alanları kül ediyor. 1997 yılında, kayıtlı tarihte görülmediği kadar çok tropik orman yandı.

Seattle’daki kitlesel sivil toplum protestoları uluslararası ticaret müzakerelerinin kesilmesine yardımcı oldu ve Dünya Ticaret Örgütü’nün çevresel ve sosyal duyarsızlıklarına dikkati çekti.

Kalıcı Organik Kirleticiler Anlaşması dokuz kalıcı, son derece toksik tarım ilacının tümüyle kullanımdan kaldırılmasını ve dioksinler, furanlar ve PCB’ler gibi diğer bazı kimyasalların kullanımının sınırlandırılmasını öngörüyor.

ABD Başkanı George W. Bush, karbon dioksit salımlarını azaltmaya maddi güçlerinin yetmeyeceğini söyleyerek Birleşik Devletler’in Kyoto Protokolü’nü imzalamayacağını açıkladı.

Araştırmalar yaklaşık 2000 tiroid kanseri vakasının 1986 yılındaki Çernobil nükleer kazası ile bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Bu, bilinen bir sebep ve tarihle bağlantılı en yüksek kanserli insan grubunu oluşturuyor.

Doha / Katar’da biraraya gelen 142 ülkenin ticaret bakanı yeni yüzyıldaki ticaret mevzuatına zemin hazırlayacak yeni bir dünya ticaret raundu üzerinde anlaştılar.

Yapılan araştırmalara göre 38 milyon hayvan her yıl Brezilya ormanlarından yasa dışı yollarla satılmak üzere kaçırılıyor.

Bilim adamları, Meksika’daki yerli mısırın, Birleşik Devletler menşeli genetik yapısı değiştirilmiş mısırla temas yoluyla genetik kirliliğe uğradığı uyarısında bulundular.

Uluslararası sulardaki temel balıkçılık kurallarını ortaya koyan çığır açıcı Birleşmiş Milletler Yerleşik ve Göçmen Balık Stoklarının Korunması ve İşletilmesi Anlaşması yürürlüğe girdi

ABD’de geri dönüşüm için toplanan bilgisayar ve elektronik malzemelerin yüzde 80’i Asya’ya gönderiliyor ve buradaki çevreyi ve işçi sağlığını tehdit ediyor.

Bölgesel sıcaklığın artmasına bağlı olarak Antartika’nın Larsen B buz tabakasından 3250 kilometrekarelik bir bölümü koptu.

Avustralya’daki Büyük Bariyer Resifi’nde 2002 yılında görülen beyazlama, resiflerin yüzde 60 kadarını etkiledi. Bu o güne kadar kaydedilmiş olan en kötü oran.

Avrupa Birliği, sanayileşmiş ülkelerin sera gazı salımlarını azaltmasını öngören Kyoto Protokolü’nü imzaladı.

Johannesburg / Güney Afrika’dakiSürdürülebilir Kalkınma Dünya Zirvesi’nde bir araya gelen 104 dünya lideri ve binlerce delege yoksulluğu azaltmak ve çevreyi korumak konusundaki sınırlı bir plan üzerinde anlaştı.

77,000 ton petrol taşıyan Prestige adlı petrol tankeri ikiye parçalandı ve İspanya’nın Galiçya kıyılarını kirleterek dünya çapında öfkeye neden oldu.

Raporlara göre sıtma ölümlerinin sayısı hâlâ aşırı derecede fazla. Günde 3000’den fazla Afrikalı çocuk sıtmadan ölüyor.

Çin’in Yangtze Nehri üzerindeki dünyanın en büyük barajı olan Üç Boğaz Barajı’nın kapakları kapatıldı ve su tutmaya başladı. Bu da kasabaların, tarlaların ve arkeolojik sitelerin su altında kalmasına ve yaklaşık 2 milyon insanın yerinden edilmesine neden oldu.

Yardım kuruluşlarının bildirdiğine göre 7 milyon çiftçinin ölümüne neden olan AİDS, güney Afrika’da kıtlığın artmasına neden oluyor.

Dünyanın en büyük 15 madencilik ve metal-üretim şirketi varolan Dünya Mirası Sitelerinde maden araştırması veya kazısı yapmama sözü verdi.

Bilim adamları Dünya’nın kuzey yarımküresinin 1980’den beri son 2000 yıldaki herhangi bir zamanda olduğundan çok daha sıcak olduğunu bildiriyorlar.

Birleşmiş Milletler raporuna göre dünyanın koruma altındaki alanlarının sayısı 100 bini geçti. Bu alan Çin ve Hindistan’ın toplam büyüklüğünden daha fazla bir alanı kapsıyor.

Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’nde 2 bin kişiden fazla insan şiddetli yağmurlar ve seller sırasında öldü. Çevreciler ekinleri, hayvanları, evleri ve insanları yutan büyük ölçekli heyelanlardan yamaçların ormansızlaştırılmasını sorumlu tutuyor.